Chiếc bánh
"Con yêu mẹ nhất trên đời."
"Mẹ cũng yêu con nhất trên đời."
Tiếp theo lời tuyên bố tình yêu là những cái ôm và nụ hôn nồng cháy, rồi dopamine bơm quá liều tràn ngập toàn thân, cái chất hóa học khiến mẹ và con tin rằng mình đang sống trong một câu chuyện luôn có hậu. Nhưng chính ở đây, trong vùng ánh sáng chói lòa ấy, nơi mọi thứ tưởng chừng đã được an toàn và bảo hành trọn đời, thử thách của tình yêu bắt đầu.
Bởi tình yêu, khi con dần lớn, hiếm khi chỉ gồm những lời nói đẹp. Nó lẫn vào những mong đợi âm thầm. Nó là một nút thắt, đủ chặt để giữ người ta lại, đủ tinh vi để khiến ta mắc kẹt cả đời loay hoay chịu đựng, tìm cách nới lỏng nhưng không dám làm đứt sợi dây.
-----------
Mẹ làm cho con một cái bánh nướng. Kế hoạch của hai mẹ con rõ ràng: cái bánh sẽ nằm đó, chờ con về, và hai mẹ con sẽ trải qua một khoảnh khắc tình mẫu tử thiêng liêng được dệt từ trứng, sữa, bơ và thời gian dành riêng cho nhau.
Nhưng, đúng vào lúc cái bánh được lôi ra thơm nhức nách, thì bạn bè ghé qua, bất ngờ, ồn ào và sống động. Mẹ mời. Các bạn ăn. Cái bánh gặp duyên của nó, được tiêu thụ với những câu chuyện hào hứng vui vẻ, vào đúng lúc nó ngon nhất, nên nó biến mất nhanh đến mức nếu không nhìn thấy cái nhà bếp lộn xộn, thì mẹ đã nghi ngờ chính trí nhớ của mình rằng có cái bánh này từng tồn tại.
Con về nhà lúc mẹ đang rửa chén.
Con hỏi, bằng sự ngây thơ của cô bé tin rằng thế giới này thuộc về mình với những món khắc tên là "của mình":
"Bánh của con đâu rùi mẹ?"
"Bạn bè mẹ ghé chơi ăn hết rồi!"
Và mẹ nín thở, chờ đợi một bản án.
Trong sự im lặng, căn bếp trở thành phiên toà. Phán quyết sẽ được ban ra nhân danh tình yêuuuuuu.
Trong khoảnh khắc con phân vân lựa chọn, mẹ thấy mình không phải đang đối diện với một cô bé, mà đang đối diện với tấm gương phản chiếu lịch sử của chính mình. Con đợi cái bánh, như cách mẹ vẫn luôn đợi một minh chứng cho việc mình được ưu tiên, một bằng chứng rằng mình tồn tại trong tâm trí người khác như một ngôi sao lấp lánh.
Mẹ đã từng đứng ở cả hai phía của sự phán xét, đều nhân danh tình yêu. Mẹ thương con, đang vật lộn với lựa chọn cần đưa ra.
----------------
Con hãy nhìn ánh sáng đang chiếu vào căn bếp của nhà mình lúc này đây. Nó không chọn ai để soi sáng. Ánh sáng ấy trải đều lên bờ vai của con và mẹ, lên chậu hoa ở bệ cửa sổ. Như mặt trời, nó cho đi mà không ghi sổ nợ. Bông hoa trong chậu mở ra, đón lấy ấm áp, sống, và phát triển không lo sợ bị sở hữu. Ánh sáng không đòi ngắt bông hoa mang đi vì đã nhận phần ban phát của nó. Vì thế, nó cũng không đòi lại cái bánh “của” nó, thứ dễ bị nhầm lẫn là biểu tượng của tình yêu, và chỉ cần mất đi là tình yêu ấy xem như đã bị rút lại, như một dấu hiệu của bỏ rơi hay thiếu quan tâm. Nếu tình yêu có những nhu cầu phải đáp ứng, thì đó chỉ là một hình thức khác của sự sợ hãi.
Khi con còn bé, mẹ là chỗ dựa cảm xúc, là nơi con có thể tựa vào. Mẹ giữ cho con cảm giác an toàn như một bản năng. Còn bây giờ, khi con đã lớn, mẹ có thể lùi lại một bước, nghỉ ngơi, thư giãn, thoải mái sống theo duyên tới với mẹ, tin rằng con đủ khả năng đối diện và nâng đỡ chính những cảm xúc của mình.
Thương yêu vô điều kiện, thực chất, là một sự buông tâm.
Buông cái bánh.
Buông mắc dính vào cảm giác đuợc chọn bằng hành vi của người khác.
Nó là khi mẹ và con chấp nhận rằng cái bánh đã mất đi, nhưng sự ấm áp trong mẹ dành cho thế giới này, trong đó có con, vẫn nguyên vẹn.
Nó là khi con nhận ra rằng mẹ không phải là một cỗ máy sản xuất hạnh phúc dành cho con, mà là một con người vô thường cà giựt chập cheng, đang sống với rất nhiều người, mà mẹ yêu thương họ cũng như yêu thương con, không hề phân biệt.
Tình yêu này không hứa hẹn một cái kết có hậu như trong truyện bedtime mẹ từng kể khi con còn bé. Nó không làm dịu đi cơn đói khát của con ngay lập tức. Nó chỉ hứa một điều duy nhất: sự chân thật và sự thật!
Giữa hai chúng ta, cái bánh đã biến mất, nhưng một sự thật khác đang được chiếu sáng bởi mặt trời: rằng chúng ta có thể yêu nhau ngay cả khi hai bàn tay trắng.
Con không cần cái bánh để xác nhận rằng mình được yêu. Và mẹ cũng không cần con phải chọn lựa phán xét nào phù hợp để che đậy cảm xúc của con.
Giữa chúng ta không còn điều kiện nào phải được đáp ứng.
Chúng ta tự do.
Và chính trong khoảng không tự do ấy, không có "người yêu" và không có "người được yêu", chỉ có sự thương yêu thuần khiết đang vận hành tự nhiên.
Comments