Áo đỏ, Áo xanh

Ao-do-Ao-xanh-Xanh-Cam-Tim


Tui nhận bằng tiến sĩ đầu tiên của mình vào năm 28 tuổi.

Tui vẫn nhớ cảm giác khi đứng trên sân khấu ấy,

Trong bộ áo đỏ thẫm.

Cái màu của thành tựu, của một cuộc đời từng đo bằng những con số và thành tích.


Người ta vỗ tay

Ánh đèn rọi vào mặt tui

Trong khoảnh khắc đó,

Tui có cảm giác mình vừa đến một nơi nào đó

Một tấm bảng vừa được dựng lên 

Tới đây

Đúng đường 

Đúng vai 

Đúng người

Ít nhất đó là điều mọi người tin

Và có lẽ, lúc đó, tui cũng tin như vậy. 


Rất nhiều năm sau, khi sống ở Phần Lan

Có những buổi sáng tui đứng trong bếp pha nước chanh ấm

Tóc buộc vội 

Mắt còn chưa tỉnh hẳn vì một đêm mất ngủ 

Không ai vỗ tay 

Không có sân khấu 

Không có bộ áo đỏ 

Chỉ có tiếng nước sôi 

Và hàng cây phía sau cửa sổ, đang thay lá. 


Tui đã bước qua tuổi 40 vài năm 

Tui hiểu rằng cuộc đời không phải là một con đường dài thẳng tắp. 


Nó không giống một xa lộ 

Nó giống như một nhà ga hơn. 

Một vài chuyến tàu đã rời đi 

Vẫn còn một vài chuyến nữa đang chuẩn bị đến

Ánh nắng cuối ngày phủ màu cam lên sân ga

Người ta lên xuống 

Đến rồi đi 

Không ai ở lại mãi.


Có lẽ phần lớn cuộc đời chúng ta được xây bằng những cái tên 

Học sinh 

Tiến sĩ 

CEO

Vợ 

Mẹ

Y tá

Người tự tin 

Người tự ti 

Người yêu 

Người được yêu

Người mạnh

Người yếu


Người tu tập

Người vô hình.


Chúng rất hữu ích 

Giống như tên các nhà ga 

Nếu không có chúng, tui sẽ xuống nhầm tàu. 


Nhưng sau một thời gian, tui bắt đầu tự hỏi 

Nếu lấy hết những cái tên đó đi thì sao? 

Nếu một ngày nào đó không còn ai gọi tui là tiến sĩ nữa.

Không còn công ty để điều hành

Không còn chức danh để giới thiệu 

Không còn cả trí nhớ và kỷ niệm 

Không còn những thứ giúp người khác biết tui là ai

Tui cũng không biết mình là ai 

Thì chuyện gì còn lại?


Tui đi qua phần đường đó

Ban đầu đầy lạc lõng, 

Mất điểm tựa

Cảm giác như vừa bước xuống một sân ga, mà không nhìn thấy bảng chỉ dẫn

Bây giờ thì ít hơn 

Có lẽ vì tuổi tác

Hoặc có lẽ vì công việc.


Khi tui thường xuyên ở bên một người tám mươi 

Đang loay hoay tự cài từng cái nút áo 

Tui bắt đầu thấy những cái nhãn rơi xuống rất nhanh 

Không ai quan tâm ông từng là gì 

Nghệ sĩ 

Giáo viên 

Người cha 

Mọi thứ dần tan đi 

Như tuyết mùa xuân.


Ông có một cái áo khoác màu xanh đậm

Ông mặc nó gần như mỗi ngày.

Người ta nhận ra ông từ xa bằng chiếc áo đó 

"À, kìa, ông cụ mặc áo màu xanh"

Rồi họ đứng lên, nhường cho ông cái ghế gỗ nhìn ra mặt hồ 

Nơi ông thích ngồi trò chuyện với tui, người bạn 1m55.


Tui nhìn chiếc áo khoác và nghĩ 

Có lẽ chúng ta đang sống như vậy 

Mặc một cái tên đủ lâu 

Rồi bắt đầu tưởng mình là cái tên đó. 


Một người nói 

"Tôi là một nhà văn"

Ban đầu đó chỉ là mô tả công việc 

Sau đó là cách giới thiệu bản thân

Sau đó là câu trả lời cho câu hỏi 

"Tôi là ai"


Một ngày người đó không viết được nữa 

Đột nhiên họ đau khổ 

Không phải vì không viết được

Mà vì cái nhãn tróc ra. 


Từ cửa sổ căn hộ của ông có thể nhìn thấy một cây táo.

Người Phần Lan gọi nó là omena.

Mẹ tui gọi nó là táo 

Một đứa trẻ người Pháp gọi nó là pomme.

Nhưng trái táo không hề bận tâm 

Nó lớn lên 

Ra hoa

Rụng xuống mặt đất vào mùa thu 

Cứ thế theo quy luật xuân hạ thu đông rồi lại xuân

Từ rất lâu trước khi có ai nghĩ ra cái tên cho nó. 


Có lẽ ngôn ngữ cũng vậy mà thôi.

Chúng là công cụ cho tui nói chuyện với 6 triệu người ở Bắc Âu 

Giúp ký kết vài thể loại hợp đồng 

Giúp con gái hưởng nền giáo dục gắn nhãn là "hàng đầu" 

Giúp mua trà 

Ăn bánh nướng. 

Còn tiếng mẹ đẻ, 

Giúp tui nói với ai đó 

Em yêu anh

Mẹ yêu con 

Thay vì chỉ đứng đó rung động trong im lặng như một cái ăng ten. 


Khi một người nói yêu

Thứ gì thật sự đang xảy ra?

Là ngôn ngữ?

Là người nói?

Hay chỉ là tình thương đang tìm một con đường để đi ngang qua hai con người?

Càng lớn tuổi, tui càng ít cảm nhận tình thương là dành riêng cho ai, trao ra bởi ai.

Nó giống ánh nắng

Khi có mặt, nó chiếu lên tất cả.


Cái Blog này cũng vậy 

Nó giúp tui ghi ra sự chuyển hóa nội tâm. 

Chứ Blog không phải sự chuyển hóa.

Cũng không có "tôi" đang chuyển hóa.


Một lúc nào đó, nếu may mắn

Ta được chỉ ra

Cái tên chỉ là công cụ 

Không phải sự thật. 


Giống như chiếc áo khoác màu xanh của ông

Người thế gian nhìn thấy chiếc áo 

Thích gán cho người mặc một cái tên cho dễ nhận diện và giao tiếp 

Nhưng người mặc chưa bao giờ là chiếc áo

Lột bỏ tất cả lớp áo che đậy 

Cái còn lại 

Không phải không còn gì. 


Còn lại "cái biết"

Về sự thật


Không hình dạng 

Trống rỗng nhưng không trống không 


Có lẽ, đó là nơi, trí tuệ bắt đầu. 




 

Xanh Cam Tím không thuộc về những ồn ào của mạng xã hội.

Nơi này giống một chiếc áo khoác được treo lên giá sau một ngày dài.

Thỉnh thoảng có một câu chuyện mới.
Một bức thư mới.
Một màu áo mới để thử mặc vào rồi cởi ra.

Nếu muốn nhận những bức thư đó, mời bạn: Để lại email tại đây.


Bạn là người lữ hành số 126 dừng chân ở trang này

Comments

Nga Truong said…
Khi mắt dừng ở những dòng cuối… thì bỗng dưng một nụ cười nhẹ nhàng buông. Khi chạm cái biết đúng, tức “ultimate true”… như c được nghe thì mọi từ ngữ, diễn đạt…sẽ thế nào nhỉ. Hihihi…
Bài rất “chạm” tâm tư qua mỗi chu kỳ, góc nhìn… của cõi nhị nguyên này. Cảm ơn em gái! Chúc em viết nên những bài học hay, cho mình, cho người và đạt đến cảnh “ ultimate true”🥰🥰🥰
Yêu quý em!
Thích nhiều đoạn, và rất đồng cảm với đoạn này:
"Càng lớn tuổi, tui càng ít cảm nhận tình thương là dành riêng cho ai, trao ra bởi ai.
Nó giống ánh nắng
Khi có mặt, nó chiếu lên tất cả."

Chính xác, khi tình yêu có mặt, đơn giản là nó chảy tràn ra khắp chung quanh. Nó tưới, và làm những hạt giống tình yêu khác cũng nảy nở thêm lên.
Cả đời ta lo đánh bóng chiếc áo, đến lúc già mới chợt hỏi người mặc áo là ai.

Bài viết này không cho câu trả lời. Nó chỉ nhẹ nhàng đưa người đọc quay về nhìn chính mình.

Nhìn chiếc áo đổi thay.
Nhìn thân này đổi thay.
Nhìn cảm xúc đổi thay.
Nhìn những ý nghĩ đến rồi đi.

Và rồi nhìn sâu hơn nữa:

Ngay cả cái biết" đang quan sát tất cả những điều ấy cũng không đứng yên.

Nó sinh lên khi có duyên.
Nó lặng mất khi duyên tan.

Nếu còn nắm lấy cái biết như một nơi trú ẩn cuối cùng, con vẫn còn đang giữ lại một chiếc áo rất tinh tế.

Khi thấy cả chiếc áo lẫn người mặc áo đều chỉ là những hiện tượng đang đến rồi đi, tâm bỗng nhẹ xuống.

Và đôi khi, đó là nơi trí tuệ bắt đầu.
🙏
Xanh Cam Tím said…
Gửi chị Thủy - người đã phỏng vấn em trong buổi nghe pháp ngày 14.06.2026, về "Tình yêu" và "Ánh nắng", viết trong bài này.

Tình yêu không giống ngọn đèn pin chiếu vào một người
Nó là mặt trời

Đèn pin có đối tượng
Mặt trời thì không.
Nó không chọn bông hoa này mà bỏ qua bông hoa bên cạnh
Nó chỉ hiện diện.
Vì nó hiện diện nên mọi thứ đều được chiếu sáng

Người ta thường nghĩ "Em yêu anh, nên anh trở nên đặc biệt".

Nhưng, có lẽ có một sự thật rằng
"Vì tình yêu xuất hiện trong tâm, nên cả thế giới được sáng tỏ".

Khi trong tâm có tình yêu
Người này được nhận
Người kia cũng được nhận
Cái dễ chịu được nhận
Cái khó chịu cũng được nhận.

Lúc ấy không phải vì một người nào đặc biệt nên được yêu
Không phải vì đó là chồng mình nên được yêu
Không phải vì đó là con mình nên được yêu

Mà tâm có yêu thương, nên người nào cũng có thể được yêu thương.

Tình yêu là một trạng thái tồn tại khiến toàn bộ thế giới trở nên sống động.

Điều này không có nghĩa là yêu tất cả mọi người.
Ánh nắng không đòi ngắt bông hoa vì đã nhận án sáng của nó.

Trạng thái này không mắc dính, không sở hữu, không kỳ vọng.

Vì không có sở hữu nên không sợ mất đi
Vì không có kỳ vọng nên không có thất vọng và đối kháng.
Vì không có đối tượng nên không áo "ai" đang nhận hoặc "ai đang cho".

Trạng thái này có nghĩa là không có khổ.
Tâm buông bỏ ảo tưởng về "tôi" và "của tôi".

Ánh nắng không chu du theo lệnh của ai.
Nó cũng không cố gắng chiếu sáng càng nhiều càng tốt.

Nó chỉ là ánh nắng.
Xanh Cam Tím said…
"Trong tu tập, ban đầu ta học cách trở về với “cái biết”. Ta biết thân đang cảm nhận gì, tâm đang buồn hay vui, sân hay tham, căng thẳng hay nhẹ nhàng. Cái biết giúp ta không bị cuốn trôi bởi cảm xúc. Khi một nỗi đau khởi lên, ta biết nó đang khởi lên. Khi một sự khó chịu xuất hiện, ta nhận ra nó. Khi một niềm vui đến, ta cũng thấy nó chỉ đến rồi đi.

Nhưng nếu nhìn sâu hơn nữa, ngay cả “cái biết” ấy cũng không phải là nơi trú ẩn cuối cùng. Nếu ta bám vào cái biết và nghĩ rằng “tôi là người có chánh niệm”, “tôi có trí tuệ”, “tôi tu tốt”, thì một cái ngã vi tế khác lại được sinh ra.

Khi ấy, cái biết cũng trở thành một chiếc áo rất tinh tế.

Người tu có thể buông được nhiều thứ thô bên ngoài, nhưng lại mắc kẹt vào chính cảm giác mình đang biết, đang sáng, đang trong veo, đang hơn người."

Trích lời pháp ngày 14.06.2026 về "Cái biết cũng chỉ là chiếc áo".
Thuy Huynh said…
Cảm ơn Tú đã hoá giải cho chủ đề tình yêu. Những nguời có tâm yêu thương đều nhìn mọi thứ sáng rõ như thế !. Có phải nếu "Tình yêu là một trạng thái tồn tại khiến toàn bộ thế giới trở nên sống động" thì Ký ức tình yêu cũng sẽ mãi sống động như thế không ? Đặt câu hỏi và thấy Cái Biết đang gào lên, cẩn thận dính mắc đó, đừng có dây dưa vào!... Màu áo tím Huế tuyệt đẹp của Má khi nắm tay con vào lớp Một. Nụ cười rạng rỡ trên khuôn mặt đẫm mồ hôi của Má khi con đưa Má giấy trúng tuyển đại học. Cái áp má vào lưng một người bạn khi ngồi sau xe trong một chiều mưa của tuổi 18. Đó mãi là ký ức sống động làm bừng sáng cuộc đời này. Đẹp như vậy sao deal nổi với ổng gác cửa Biết tuốt :). Nỗi Nhớ và sự Hoài niệm, Tú viết tiếp nhé, đặt gạch rồi đó !

Bài viết được xem nhiều nhất

Khi có hơn hai ngón tay ngừng hoạt động

"Anh suýt chết"

Đứng đủ gần

"Bạn lành"