Chiếc muỗng cuối cùng
Theo Thuyết Chiếc Muỗng (Miserandino 2003), mỗi chúng ta bắt đầu ngày mới với một lượng muỗng nhất định.
Mỗi hoạt động nhỏ như thức dậy, đi làm, hay lèo lái qua một cuộc trò chuyện, đều tiêu tốn một hoặc hai chiếc muỗng.
Khi hết muỗng, ngày của bạn coi như kết thúc. Bạn trở thành cái xác vô hồn, kiệt sức, dù lúc đó mới chỉ là giữa trưa.
Những người khỏe mạnh chẳng bao giờ để ý đến số muỗng của mình.
Đặc biệt khi họ còn trẻ.
Họ tiêu xài chúng với vẻ thờ ơ của những ai đang trong một bữa tiệc buffet miễn phí trọn đời.
Nhưng với những người sống cùng sự mệt mỏi mãn tính hay gánh nặng của việc chăm sóc người khác (trẻ em, người già, người bệnh), hoặc đã bước qua tuổi 40, mỗi chiếc muỗng đều là một sự tính toán đầy rủi ro.
Tui nghĩ về điều này khi đứng trước một cánh cửa màu vàng nhạt,
trong một khu phố Phần Lan yên tĩnh, nằm rất xa trung tâm.
Tui kiểm tra lại "túi áo" nội tâm của mình.
Tui còn lại đúng 1 chiếc muỗng.
Để đến được đây, tui đã mất một cái.
Đường thì xa,
bụng thì đói,
và tui vừa bước ra khỏi một lớp học tiếng Phần Lan—nơi mà việc hiểu bài đôi khi giống như cố leo lên đỉnh núi Bà Đen.
Tui nhẩm lại một ngày.
Buổi sáng: Bước ra khỏi giường sau một đêm mất ngủ: một muỗng.
Cố gắng nói một ngôn ngữ không phải tiếng mẹ đẻ: năm muỗng.
Mỉm cười lịch sự trong một cuộc đối thoại mà tui chỉ hiểu được khoảng 40%: hai muỗng.
Rồi đến trò chơi mô phỏng trên lớp—một hoạt động giúp trẻ dưới 6 tuổi nhận biết màu sắc và phối hợp tay chân: ba muỗng.
Đến giữa buổi chiều, tui nhận ra mình đã dùng gần hết "vốn liếng" chỉ để trông có vẻ giống một người bình thường.
Có những ngày tui ngồi xuống, nhìn chằm chằm vào chiếc muỗng cuối cùng và nghĩ:
"May quá, vẫn còn một cái dự phòng.
Có lẽ mình nên để dành nó cho việc gì đó thực sự quan trọng."
Ví dụ như ăn tối thật ngon.
Hoặc tốt hơn nữa, không làm gì cả.
Nhưng hôm nay, ngay ở cánh cửa đó,
tui quyết định dùng chiếc muỗng cuối cùng .
Tui đưa tay bấm chuông.
Tui đứng đợi,
tự hỏi ai sẽ xuất hiện,
hình dáng họ ra sao,
và liệu lần này mọi chuyện có suôn sẻ.
Cửa không mở ngay.
Tui nghe thấy tiếng sột soạt mơ hồ bên trong.
Tui nghĩ thầm mình đừng bấm thêm lần nữa.
Cứ đợi thôi.
Rồi, một tiếng "cạch" của ổ khóa.
Tui nhìn thấy một người,
nằm ngoài mọi sự tưởng tượng trước đó.
Sau một hồi, tui giơ tay nói câu chào bằng tiếng phần.
"Olen Tu. Hauskaa tutustua".
Nhưng tiếng mẹ đẻ lại đang thì thầm:
"Chào ông,"
"Chiếc muỗng cuối cùng của con hôm nay là dành cho ông."
Còn chuyện làm sao để về nhà trong bóng tối đang dần phủ xuống
với chút ít sức lực còn lại,
tui sẽ tính sau.
Phần lớn thế gian sống như thể họ có nguồn muỗng vô tận.
Họ hoang phí chúng vào giận dữ hay lo âu mà không nhận ra mình đang đựng nước trong một chiếc bình nứt.
Là một người học nghề chăm sóc, tui chứng kiến những vết nứt này mỗi lần tiếp xúc với khách hàng.
Sinh ra với một cơ thể khỏe mạnh, hay mang theo một căn bệnh mãn tính, cũng giống như sinh ra là nam hay là nữ, la da trắng hay da màu, là cao hay thấp.
Là một điều kiện duyên hợp của cuộc đời.
Dù nhiều muỗng hay ít muỗng, năng lượng của thân xác này là hữu hạn.
Và mong manh.
Từ lâu, tui đã hiểu rằng chiếc muỗng chỉ là một điều kiện tạm bợ.
Nó không phải là danh tánh, càng không phải là “tui”.
Nếu tui dùng chiếc muỗng cuối cùng với sự kháng cự, tiếc nuối, hay tính toán quá đà, tui sẽ khổ gấp đôi.
Nếu tui dùng nó đơn giản như nó là — một chiếc muỗng cuối cùng của ngày hôm đó — thì ít nhất mọi chuyện sẽ không trở nên nặng nề hơn nữa.
Tui không bám víu vào những chiếc muỗng đã mất.
Chúng rời đi.
Đó là việc của chúng.
Hơn một tiếng rưỡi sau,
Khi cánh cửa màu vàng nhạt khép lại sau lưng,
lời chào tạm biệt còn đọng nhẹ trên môi.
Tui đứng yên một lúc ngoài hiên.
Trời đã bắt đầu tối.
Cái lạnh của buổi chiều Phần Lan len vào cổ áo khoác.
Tui cảm thấy rõ sự mệt mỏi trong hai chân.
Chiếc muỗng cuối cùng cũng đã dùng xong.
Bây giờ chỉ còn lại đoạn đường về nhà.
Tui không biết mình sẽ đi nó như thế nào.
Nhưng thường thì con người vẫn làm được những việc như vậy.
Chậm một chút.
Nghỉ giữa đường một chút.
Rồi tiếp tục.
Một ngày nữa trôi qua.
Thế giới vẫn giữ nhịp điệu của nó
thờ ơ, lãnh đạm, vô thường, và đôi khi cũng khá đẹp.
Tui không cảm thấy đặc biệt bình an.
Cũng không cảm thấy đặc biệt tuyệt vọng.
Chỉ đơn giản là kiệt sức.
Con đường dẫn ra trạm xe bus vắng tanh.
Một ngọn đèn đường vừa bật sáng bất ngờ trên đầu.
Ánh vàng nhạt rơi xuống mặt tuyết đang tan
trộn lẫn tuyết cũ và bùn đất thành một dạng chất nhão.
Xa xa, tui nghe tiếng các loại xe chạy trên đường cao tốc.
Âm thanh bánh xe cọ sát với mặt đường vang lên trong buổi tối lạnh,
giống như một lời nhắc nhỏ rằng thành phố vẫn đang tiếp tục vận hành.
Ở nơi xa trung tâm này, tui không nghe được tiếng xe tram.
Cái tiếng kim loại quen thuộc đó sẽ cho tui biết mình sắp về đến nhà.
Tui kéo khóa áo khoác lên cao hơn một chút.
Xe bus số 7 đã thấp thoáng ở xa.
Tui rút chiếc thẻ của mình từ trong túi.
Cùng lúc đó tui biết một điều.
Tuần sau,
tui sẽ quay lại.
Lại bấm chuông
trên cánh cửa màu vàng nhạt.
Có thể bạn nên đọc:
Kết nối cùng Xanh Cam Tím:
Để không bỏ lỡ những bài viết mới, mời bạn:
Comments