Selkokieli, ngôn ngữ đơn giản cho nghề chăm sóc.
Chiều hôm đó, tui đến buổi đào tạo của Mummon Kamari, tổ chức tại thư viện Metso.
Xe bus dừng ở Hämeenpuisto.
Tui bước xuống.
Cửa xe khép lại phía sau với một tiếng bụp nhỏ.
Nghe như ai đó vừa đóng quyển sách lại.
Trong túi ba lô của tui có một bình trà.
Tui đã pha nó trước khi rời nhà.
Nhưng từ sáng đến giờ tui quên không uống một ngụm nào.
Tui đứng ở trạm bus một lúc.
Gió tháng ba thổi qua hàng cây dọc Hämeenpuisto.
Tui vặn mở bình trà.
Trà vẫn còn nóng ấm.
Thoang thoảng mùi của núi rừng Bảo Lộc
giữa một buổi chiều Tampere.
Tui uống một ngụm nhỏ.
Metso là thư viện trung tâm của thành phố Tampere.
Tui thường đến đây để đọc sách.
Hoặc chỉ để ngồi nhìn tuyết rơi qua những ô cửa sổ lớn.
Tổ chức một lớp đào tạo ở đây giống như đặt một cuộc trò chuyện vào giữa một khu rừng yên tĩnh.
Saara đợi ở cổng với nụ cười trẻ thơ.
Cô chỉ cho tui hướng đến phòng Kuusi ở tầng hầm.
Đó là khu vực tui thích nhất của thư viện.
Thỉnh thoảng thư viện dùng nơi này để trưng bày tranh vẽ hoặc tượng điêu khắc của những họa sĩ còn vô danh.
Những bức tranh thường có rất ít lời giải thích.
Chỉ có màu sắc.
Chỉ có hình dạng.
Và người xem tự hiểu theo cách của mình.
Tui luôn thích kiểu im lặng đó.
Tui treo áo khoác lên giá.
Bên ngoài trời khoảng 5 độ.
Tui tìm một chỗ ngồi gần màn hình và gần giảng viên nhất.
Thói quen của một người học ngoại ngữ.
Ở gần nguồn phát âm thanh và hình ảnh.
Nhìn chữ cho rõ, nghe cho rõ.
Lớp học bắt đầu.
Chủ đề hôm nay: Selkokieli.
"Tiếng Phần Lan đơn giản" dành cho công việc chăm sóc.
Giảng viên viết một câu dài lên bảng.
Một câu rất bình thường của một người làm nghề.
"Chúng tôi sẽ tiến hành một số xét nghiệm cần thiết để đánh giá tình trạng của bạn.”
Đây là một câu quá dài.
Theo ngôn ngữ selkokieli, ta nên nói:
“Tôi sẽ lấy một ít máu.”
“Nó sẽ vào ống nhỏ này.”
“Bác sĩ sẽ xem kết quả.”
Ba câu.
Ba bước.
Ai cũng hiểu. Bao gồm cả tui.
Những câu mới này nghe nhẹ hơn.
Giống như bỏ bớt hành lý trong một chuyến đi dài.
Selkokieli thường được dịch là “ngôn ngữ đơn giản".
Nhưng thật ra nó không đơn giản theo nghĩa cắt bớt.
Nó đơn giản theo nghĩa làm cho mọi thứ rõ ràng hơn.
Trong phòng bệnh, những câu đơn giản lại trở nên quan trọng.
Vì khi một người đang mệt mỏi hoặc đuối sức,
họ không cần một bản đồ của cả thế giới.
Họ chỉ cần biết bước tiếp theo nằm ở đâu.
Selkokieli, ngôn ngữ đơn giản, được dùng cho rất nhiều người.
Người lớn tuổi.
Người đang hồi phục sau bệnh.
Người có trí nhớ suy giảm.
Người tổn thương sau đột quỵ.
Người đa dạng thần kinh.
Và cả những người mới học tiếng Phần Lan.
Điều thú vị là khi ngôn ngữ trở nên đơn giản hơn,
sự tử tế lại trở nên rõ ràng hơn.
Không có lớp sương mù của những từ khó.
Không có những câu dài che giấu cảm xúc.
Chỉ còn lại điều cần nói.
Ai cũng bình đẳng trong cuộc hội thoại.
Dù lúc đó, một bên giao tiếp đang là người yếu thế.
Suy cho cùng, ngôn ngữ là để hiểu nhau.
Một câu ngắn, từ vựng đơn giản,
Ví dụ như:
“Tôi ở đây.”
Hoặc:
“Chúng ta làm từng bước một.”
Ngôn ngữ, vào lúc đó, không còn là công cụ giải thích.
Nó trở thành một cách thiết thực "ở bên cạnh người khác".
Có lẽ đó là điều mà Selkokieli thật sự muốn làm.
Không phải làm cho tiếng Phần Lan dễ hơn trong môi trường y tế.
Mà làm cho con người bớt cô đơn hơn một chút trong môi trường đang vật lộn.
Tui viết vào sổ tay tất cả bài tập mà giảng viên đưa ra.
Những câu ngắn.
Một dòng.
Rồi xuống dòng.
Rồi một dòng khác.
Nhìn trang giấy giống như một bản nhạc.
Nhiều khoảng trống.
Buổi học kết thúc.
Tui mặc lại áo khoác.
Bước ra khỏi Metso.
Gió tháng ba thổi dọc theo Hämeenpuisto.
Không mạnh.
Chỉ đủ để vài sợi tóc bay nhẹ, hất ngược ra phía sau.
Tui đứng một lúc ở trạm tram.
Lặp lại vài câu trong đầu.
Tulin kirjastoon.
Minulla on kurssi siellä.
Käytän selkokieltä joka päivä.
Những câu ngắn.
Những câu rõ ràng.
Đúng những gì mình nghe.
Đúng những gì mình thấy.
Đúng những gì mình cảm nhận.
Không thêm quá nhiều giải thích.
Điều đó, bằng một cách kỳ lạ, làm đầu óc tui sáng tỏ và minh mẫn hơn một chút.
Giống như lau một ô cửa sổ đã lâu không lau.
Xe tram đến, đúng lúc tui hớp ngụm trà cuối cùng.
Tui lên xe.
Hôm nay, tui đi thăm một người,
Có lẽ người đó cũng cần selkokieli
Những câu chuyện viết theo lối đơn giản khác tại đây:
Selkokieli đơn giản mà ấm lòng
ReplyDeleteSMS và luôn luôn ủng hộ XanhCamTím!!! Kiitos!
Delete