On nights she can't sleep. Chapter 2.
CHƯƠNG 2: Những ngôi nhà ban ngày
Sáng hôm sau Blue thức dậy lúc 6 giờ 10.
Điều này tự nó đã là một thành tựu.
Cô biết ngủ khá ổn vì không ghét thế giới ngay khi mở mắt.
Blue từng theo dõi giấc ngủ như người ta theo dõi một hiện tượng thời tiết.
Cô ghi giờ đi ngủ, giờ thức dậy, số lần tỉnh giữa đêm, loại trà uống buổi tối, loại đèn dùng trong phòng, độ dày của gối, hướng nằm, thực phẩm ăn sau 5 giờ chiều, magnesium tripla, melatonin, những viên thuốc không gây hại, những ngày estrogen tăng cao, những ngày progesterone giảm đột ngột, ngủ một mình hay ngủ với ai, những ngày không chạm vào điện thoại từ bảy giờ tối, những ngày đọc sách nhẹ thay vì cắm đầu vào một cuốn thriller đang hồi gay cấn.
Sau sáu tháng, cô rút ra được một kết luận khá vững: nếu đủ một số điều kiện cùng lúc, cô có thể ngủ được bảy hoặc tám tiếng.
Những điều kiện đó có tồn tại, và thi thoảng hội tụ.
Nhưng cuộc đời không phải phòng thí nghiệm. Vì thế, vào những ngày điều kiện không hội tụ và cô mất ngủ, Blue không còn cố cứu vãn chúng nữa. Cô dậy sớm, pha nước ấm hoặc trà, đọc sách, học một thứ gì đó mới, và để phần còn lại của ngày tự lo lấy nó.
Sáng nay không phải như vậy. Cô ngủ tốt.
Thói quen thì vẫn như vậy. Cô pha trà vào chiếc bình nhỏ bằng thép, bỏ thêm một chút lát gừng mỏng. Khi nước sôi chạm vào lá trà, một mùi quen thuộc bốc lên, vừa giống Bảo Lộc vừa không còn giống nữa. Một mùi đã đi qua hải quan, qua mùa đông, qua nhiều lớp áo khoác và kính cửa sổ mà vẫn giữ được một phần bản chất.
Cô ngồi ở bàn gỗ gần cửa sổ, uống nửa tách, nhìn mặt hồ phía sau căn hộ. Từ đây nó vẫn là một tấm bạc đục nằm im, và phía bên kia, căn nhà gỗ nhỏ vẫn không có vẻ gì đặc biệt hơn một căn nhà gỗ.
Vào giờ này, nó không sáng đèn.
Cô không nghĩ đến dấu chân.
Hoặc đúng hơn, cô để chúng nằm yên ở một góc trong đầu, như một cuốn sổ đã gập lại nhưng chưa cất đi.
Hôm nay, Blue làm việc kiểu liikkuva työ. Công việc của cô là bước vào những căn hộ khác nhau, điều chỉnh bản thân cho đúng nhịp của từng nơi, làm những việc chăm sóc cần thiết, rồi bước ra.
Cô luôn nghĩ đây là một công việc rất hợp với mình: đi tới, làm đúng phần việc của mình, và biến mất trước khi câu chuyện của người khác dính vào mình.
Vào những ngày làm việc nhiều nơi, cô phải tự lái xe.
Từ cửa kính xe, thành phố buổi sáng đi ngang qua thành những mảng ghép lạnh và có trật tự: mặt tiền cửa hàng, vài chiếc xe đạp dựng nghiêng, một người đàn ông kéo xe chở hàng, những thanh niên sải bước trên đường. Cô thích nhìn người ta đang trên đường đi làm như mình và tự hỏi có bao nhiêu người trong số đó sống bằng một nhịp khác hẳn vẻ bề ngoài.
Blue dừng xe trước cánh cửa màu nâu đỏ.
Hành lang của căn hộ này được chiếu sáng bằng ánh đèn huỳnh quang lạnh, nó phát ra một âm thanh rè rè ở tần số thấp. Một âm thanh mà phần lớn mọi người không để ý. Nhưng một khi đã nghe thấy, thì khó có thể bỏ qua.
Khách hàng đầu tiên hôm nay của cô là ông Aarne.
Blue bước vào.
Ở nơi quen thuộc, cô đặt túi dụng cụ xuống, bắt đầu tháo đồng hồ, tháo bông tai và sợi dây chuyền bằng bạc, rồi buộc tóc lại.
Mái tóc dày của cô không hoàn toàn hợp tác. Một vài sợi vẫn trượt ra ngoài, như thể muốn giữ lại quyền tự do tối thiểu của mình.
Cô rửa tay.
Dung dịch sát khuẩn bốc hơi nhanh, để lại một cảm giác mát lạnh, gần như vô hình.
Một ranh giới vô trùng.
Từ cái hộp giấy có in dòng chữ “We care for caring hands,” cô rút ra một đôi găng y tế màu trắng, size S.
Hai bàn tay đã sẵn sàng.
Aarne đã tám mươi hai tuổi và bị đột quỵ năm năm trước. Phía bên phải của cơ thể ông luôn gợi Blue nghĩ đến một cánh cửa đã khóa và không ai tìm ra chìa khóa nữa.
Ông ít nói, không phải vì không còn gì để nói, mà vì lời nói bây giờ phải đi một quãng đường dài hơn trước mới ra được đến miệng.
Cơ thể ông thường trượt xuống cuối giường, như thể trọng lực có một kế hoạch riêng dành cho ông.
Blue không vội vàng. Cô nói vừa đủ nghe để Aarne được thông báo cô sắp làm gì.
“Con giúp ông nằm lại cho dễ chịu nhé.”
Ông gật đầu rất nhẹ.
Cô điều chỉnh độ cao của giường.
“Cùng chuyển động theo nhịp đếm của con. Một…hai.. ba”
Cô dùng những câu ngắn.
Không phải vì ông không hiểu.
Mà vì những câu dài không giúp được gì.
Cô không nhấc ông lên.
Cô dịch chuyển trọng lượng của chính mình.
Một chuyển động rất nhẹ, rất vừa sức với thân hình nhỏ bé của cô.
Nhưng đủ để cơ thể to lớn của ông đi theo một cách tự nhiên.
Một khoảnh khắc chia sẻ trọng lực từ hai bên.
Khi ông đã nằm đúng vị trí, Blue đặt hai cái gối ở phần khớp.
Cô đứng đó vài giây.
Đợi.
Như thể cơ thể ông cần một chút thời gian để nhớ lại hình dạng của sự thoải mái.
Cô quan sát khuôn mặt của ông thay đổi từ căng sang đỡ căng hơn.
Trong công việc này, đôi khi “đỡ hơn một chút” đã là một kết quả hoàn toàn tốt.
Bữa sáng của Aarne đã được giao đến. Phần ăn đơn giản: cháo mềm, bánh mì mềm, rau củ mềm và sữa loại sánh.
Blue kiểm tra lại tư thế ngồi của ông. Ăn không chỉ là ăn, mà còn là an toàn.
“Ông, mình bắt đầu ăn sáng nhé.”
Cô ngồi bên cạnh, thấp hơn tầm mắt ông một chút. Một tay cầm muỗng. Tay còn lại luôn sẵn sàng.
Cô múc một muỗng cháo nhỏ.
“Ông ăn một miếng nhé.”
Ông mở miệng chậm.
Muỗng chạm nhẹ vào giữa lưỡi. Cô rút ra.
Rồi đợi.
Cô nhìn cổ họng ông.
Nghe.
Một tiếng nuốt nhẹ.
Rồi thêm một lần nữa, chưa trọn.
Ở phía sau cổ họng còn lại một âm ướt.
Cô không vội đưa muỗng tiếp theo.
“Ông cứ từ từ.”
Sự im lặng này là một phần của việc hỗ trợ.
Miếng tiếp theo.
Ông nhai lệch về bên trái.
Âm thanh nhai nhỏ, không đều.
Chậm hơn hôm trước.
Giữa các lần ăn, cô đưa sữa.
“Ông uống một ngụm nhỏ.”
Cô nghiêng cái ly, quan sát.
Không ho.
Ổn.
Bữa sáng kéo dài.
Nhưng ở đây, thời gian không phải thứ cần rút ngắn.
Nó là một phần của chăm sóc.
Khách hàng thứ hai là ông Veikko, tám mươi bốn tuổi, mắc bệnh tiểu đường và có một thái độ hài hước kỳ lạ với việc sống. Ông luôn chào Blue như thể cô là một điệp viên đến kiểm tra xem ông còn giữ bí mật quốc gia nào trong căn bếp này hay không.
Hôm nay ông đặt trên bàn ba loại bánh quy khác nhau và hỏi cô điệp viên nghĩ loại nào “ít phản bội tuyến tụy nhất”.
Điệp viên nhìn hạn sử dụng, đọc thành phần, rồi nói thật rằng cả ba đều có ý định xấu với quốc gia.
Ông cười lớn, chọn loại thứ ba.
Đây là kiểu quyết định mà cô điệp viên luôn tôn trọng.
Khách hàng thứ ba sống ở tầng ba một khu nhà cũ với thang máy đang bảo trì.
Blue mang theo túi dụng cụ, đi từng bậc cầu thang, nghe tiếng gót giày mình gõ lên mặt đá. Cô thích những đoạn đường giữa các nhà. Chúng không có tên trong mô tả công việc, nhưng với cô, chúng là một phần quan trọng nhất.
Khoảng thời gian từ cửa này sang cửa khác, vừa đủ để đầu óc reset, vừa đủ để cuộc sống của người trước không dính sang người sau. Đó là điều Blue học được. Biết giữ ranh giới giữa các không gian, như người ta rửa tay giữa hai bệnh nhân. Có những thứ không nên mang theo quá lâu, ngay cả khi chúng vô hình.
Đến trưa, cô đã đi qua ba ngôi nhà.
Những việc làm hằng ngày đều đặn đến mức trở thành một điệu nhảy không nhạc:
kiểm tra thuốc,
hâm nóng bữa ăn,
giúp thay tã,
lau bàn, mở rèm, đóng rèm,
nhắc uống nước,
tìm kính lão, tìm điều khiển TV,
nghe kể lại cùng một câu chuyện về người chồng đã mất từ năm 1998,
hoặc về chiếc xe Fiat của Ý sản xuất tại Liên Xô được nhập khẩu vào Phần Lan với cái tên Lada.
Blue không thấy chán. Có lẽ vì cô chưa bao giờ tin rằng việc lặp lại đồng nghĩa với vô nghĩa. Trong những việc lặp lại luôn có sai khác. Cách một người cầm ly nước sáng nay không giống hôm qua. Cách một cụ bà nói “không sao đâu” vào thứ Ba và thứ Năm không hề là cùng một ý.
Buổi chiều, cô ghé nhà bà Leena.
Leena đã chín mươi hai tuổi, bị đau tất cả các khớp. Tuy vậy, bà vẫn còn di chuyển được trong nhà nhờ sự giúp sức của chiếc xe trợ lực.
Làn da bà giống như loại giấy washi đắt tiền và lâu đời—vừa trong suốt, mỏng manh, vừa hằn lên những nếp gấp li ti của một lịch sử dài lâu và phức tạp. Khi bạn có một làn da nhạy cảm như thế, thế giới này bỗng trở thành một chuỗi những sự trầy xước tiềm tàng.
Blue chuẩn bị ghế tắm, khăn, quần áo sạch, các sản phẩm tắm ướt và khô theo đúng trình tự cần dùng. Rồi cô chỉnh nhiệt độ nước.
Trong nghề điều dưỡng, nhiệt độ không phải là một thứ bạn có thể vừa đoán vừa điều chỉnh; nó là một ranh giới phải xác định rõ ràng.
Cô thử nước bằng mặt trong cổ tay, tìm kiếm sự trung hòa hoàn hảo mà Leena cần—không quá nóng, cũng không quá lạnh.
"Nước xong rồi đây, cụ Leena," Blue nói. Giọng cô thấp nhẹ, hòa vào tiếng nước chảy từ vòi.
Cô không kỳ cọ.
Bạn không bao giờ kỳ cọ một tờ giấy mỏng đến thế. Cô dùng một chiếc khăn mềm, di chuyển theo những chuyển động tròn có nhịp điệu. Đây là việc tắm rửa, nhưng nó cũng là một cuộc điều tra âm thầm. Blue tìm kiếm những dấu hiệu cảnh báo nhỏ nhất: sự ửng đỏ ở vùng xương cùng, những mảng da khô trên ống chân, hay mối đe dọa thầm lặng của một vết loét do tỳ đè trên da quá lâu.
Sau khi xả nước, cô không lau khô bằng cách chà xát. Chà xát tạo ra một sự ma sát mà làn da của Leena không thể chịu đựng nổi. Côi thấm khô bằng một chiếc khăn cotton dày, hấp thụ nước như một miếng bọt biển hút lấy chất lỏng đổ ra sàn.
Và rồi đến nghi thức cuối cùng: kem dưỡng ẩm.
Cô làm ấm kem trong lòng bàn tay mình trước—kem lạnh chạm vào làn da ấm là một cú sốc hệ thống nhẹ mà cô muốn tránh. Cô thoa kem theo chiều lông mọc, một áp lực đều đặn và êm dịu. Mùi hương đậm tính lâm sàng, nhưng sạch sẽ. Dưới bàn tay cô, bề mặt da khô héo như tờ bản thảo cũ của Leena dường như đang thở phào, tìm lại một sự mềm mại nhất thời.
Cô giúp cụ mặc quần áo sạch.
Dưới sự hướng dẫn của cô, cùng sự trợ giúp của các thanh nâng đỡ được lắp đặt đúng chỗ trong phòng tắm, Leena phối hợp nhịp nhàng để tự đứng lên bằng đôi chân khẳng khiu như những cành khô mùa đông. Mỗi động tác mà bà còn tự mình làm được, là một cơ hội để các bó cơ vận động và duy trì nhịp sống.
Căn phòng trở lại với sự tĩnh lặng thường nhật, làn sương tan biến, chỉ để lại mùi hương thoang thoảng của kem dưỡng không mùi và phẩm giá tĩnh lặng của một cơ thể vừa được chăm chút vỗ về.
Blue không quên làm khô sàn ngay lập tức.
Bà Leena mất nhiều thời gian cho việc tự mặc quần áo dù với sự trợ giúp của Blue.
Chỉ cần quan sát quá trình mặc một cái áo, một cái quần, cũng đủ thấy thế giới này vốn không được tạo ra với tốc độ như người ta cần ở tuổi này.
Blue bấm nút hâm thức ăn, mở hộp thuốc theo thứ tự đúng, rồi đứng bên cửa bếp nhìn bà tự quàng chiếc khăn màu đỏ lên cổ
Bà làm rất chậm.
Một đầu khăn luôn trượt khỏi vị trí mong muốn.
Bàn tay run nhẹ.
Có những người trong nghề sẽ bước tới giúp cho xong, và lý do của họ rất hợp lý: tiết kiệm thời gian, giảm vất vả, đỡ sốt ruột.
Blue cũng hiểu những lý do đó.
Nhưng cô biết nếu mình giúp quá sớm, một sự tự chủ và niềm vui đi kèm sẽ biến mất.
Chỉ là cảm giác bàn tay của bà vẫn còn có thể làm được việc này.
Cảm giác ấy, với nhiều người già, đôi khi quan trọng hơn cả bản thân chiếc khăn đã quàng xong đúng cách.
Dù biết vậy
Khi nhìn bà, ở khoảng cách vừa đủ gần
một lực cồn cào dâng lên trong người Blue.
Không rõ bắt đầu từ đâu.
Chỉ là đột ngột.
Người của cô run lên nhẹ.
Như thể có cả một đoàn tàu lượn siêu tốc đang chạy rầm rập, ngay dưới lớp sàn.
Blue biết cảm giác này
Một phần trong cô muốn bước tới.
Một phần khác muốn rời đi.
Cô lùi một chân lại phía sau.
Có thể chưa đến một cm.
Nhưng đủ.
Ở điểm đó,
Cô không bước tới
Cũng không quay đi.
Cách này giúp cô nhẹ nhàng nới lỏng sự nắm giữ.
Cô chấp nhận mình là một người vẫn trượt qua trượt lại giữa việc yêu thương thế giới này và việc để nó rời đi.
Cô không chạy trốn hay tránh né.
Cô chỉ... ở đó.
Như mặt hồ.
Như tuyết.
Như mặt phẳng tưởng đứng yên.
Như tấm bạc màu xám đục.
Một lúc sau, chiếc khăn nằm yên trên cổ bà Leena.
Trên đường rời nhà bà, Blue cúi xuống kéo khóa đôi giày bốt với tư thế giữ thẳng lưng để bảo vệ phần lưng và vai của mình. Trong nghề điều dưỡng, chính cơ thể cô là một công cụ; nếu công cụ đó yếu đi, cô chẳng thể tiếp tục làm việc.
Cô chợt nhận ra một điều làm cô hơi buồn cười: mình đang chăm sóc những thân thể già nua bằng tất cả sự kiên nhẫn, trong khi chính cơ thể mình, với chứng mất ngủ mãn tính và những cơn mệt bất chợt, cũng chỉ là một dự án được duy trì tạm thời.
Có lẽ đó là lý do cô hợp với nghề này.
Cô không còn nghĩ nhiều về việc hoàn tất hoặc làm xong.
Cô chỉ nhìn hôm nay có thể làm gì cho bớt rơi rụng hơn hôm qua.
Khi về đến nhà vào cuối ngày, sau khi đã làm xong phần báo cáo và trả chìa khóa ở trạm y tế, Blue mệt nhưng không kiệt sức. Một dạng mệt mà cơ thể chấp nhận được.
Cô cởi giày, treo áo khoác.
Cô thò tay vào túi áo kiểm tra theo thói quen.
Một bên túi là vật gì đó lành lạnh
Rút ra là một chiếc muỗng bằng thiếc.
Cô không nhớ đã lấy nó từ đâu.
Cô kiểm tra thêm túi bên kia
Một thanh chocolate, còn nguyên, hình con hà mã và dòng chữ Happy Hippo.
Kỳ lạ.
Chuyện này không thường hay xảy ra.
Cô đặt thanh chocolate cạnh cái muỗng.
Hai thứ nằm song song.
Không liên quan.
Ít nhất là bề ngoài.
Blue nhìn chúng một lúc.
Rồi đi pha trà.
(Còn tiếp)
Bài viết này được xếp vào mục "Chuyện kể trước giấc mơ" và "Chuyện nghề y tá"
Kết nối cùng Xanh Cam Tím:
Để không bỏ lỡ bài viết mới, mời bạn:
Đăng ký nhận tin từ Xanh Cam Tím.
Comments
Post a Comment